Leven met een stoma

Veelgestelde vragen

Op deze pagina krijg je een antwoord op de meest gestelde vragen over het dagelijkse leven met een stoma. We bieden je een antwoord op vragen over stomaverzorging, voeding en dieet, de operatie, reizen en het uitoefenen van een beroep. Nadien geven we nog een aantal algemene tips die het leven met een stoma vergemakkelijken. Aarzel niet om ons te contacteren indien je op deze pagina geen antwoord vindt op je vragen.

Dagelijkse verzorging

De verzorging van je Stoma zal weldra een deel van je dagelijkse routine worden, wat
zeer weinig tijd vergt als er de juiste zorg aan besteed wordt.
De beste tijd om een nieuw zakje te plaatsen is waarschijnlijk 's morgens of de vroege voormiddag, na een nacht zonder of met weinig eten en drinken.

Hoe verzorg je een stoma stap voor stap?

  • Was de huid rond de stoma met een zeepvrij wastablet of neutrale zeep (vb. PH5 Eucerin of EUbos).
  • Goed naspoelen met koud water.
  • De huid droog deppen. De huid moet zuiver en volledig droog zijn opdat de opvangapparatuur goed zou kleven.
  • De huid van de buik opspannen als je nieuwe opvangapparatuur aanbrengt. Wanneer je jezelf verzorgt is rechtstaan de beste houding.
  • Let er op dat je wat materiaal binnen handbereik hebt om stoelgang / urine die uit de stoma vloeit op te vangen in vb. gewatteerde gaas.
  • Knip of gebruik altijd de juiste maat, de huidbeschermer moet juist rond de stoma passen (desnoods opvullen met pasta). Je huid kan gemakkelijk beschadigd worden door stoelgang / urine die voortdurend op de huid zit. De opening zal in de eerste postoperatieve moeten aangepast worden, omdat de stoma nog verkleint.
  • De randjes van het kleefvak rond de stoma goed aandrukken met vb. een houten spatel.

Deze werkwijze geldt zowel voor een ééndelig als voor een tweedelig systeem.

  • Gebruik nooit ontsmettingsproducten zoals ether of alcohol bij je verzorging.
  • Nooit het peristomale gebied (gebied rond de stoma) scheren, maar kort knippen met een schaartje zodat je geen gevoelige huid beschadigt.
  • Een lichte bloeding van de stoma, die ontstaat bij vervanging van het zakje, is te wijten aan een lichte beschadiging van de gevoelige slijmvliezen. Het is verkeerd in dit geval de opening van de huidbeschermer te vergroten. Deze letsels genezen spontaan.

Indien er desondanks toch problemen zijn, raadpleeg je je best je arts, stomatherapeut, bandagist of stomaverpleegkundige.

Voeding en dieet

Hieronder vind je basisprincipes over voeding, maar deze kunnen afwijken al naar gelang je een Colo- Ileo- of Urostoma hebt. Raadpleeg gerust je arts, of de Stomavereniging Antwerpen vzw.

Een stoma hebben is geen ziekte. In principe mag je alles eten en alles drinken. Geniet van je eten en onthoud dat jouw Colostomie / Ileostomie het best functioneert als je regelmatig eet. Eet langzaam, kauw goed en gebruik minstens 3 maaltijden per dag. Geurverwekkend zijn: Ajuin, look, eieren, vis, specerijen, paprika, oude kaas, asperges, paddestoelen, meloen, prei en pruimen. Gasverwekkend zijn: Ajuin, erwten, spinazie, kool, radijzen, bonen, snijbonen, broccoli, paddestoelen, komkommer, frisdranken bier, pepers en schorseneren. Drink minstens 1,5 liter per 24 uur en in geval van diaree nog meer. Bedenk dat darmklachten ook kunnen veroorzaakt worden door emotionele spanningen, vermoeidheid en veel meer dat niets met de voeding te maken heeft.

Raadpleeg hiervoor ook de info in onze brochures over Colostomie, Ileostomie en Urostomie. Deze zijn gratis voor onze leden.

Operatie

Hoe bereid je je voor?
De ingreep die je moet ondergaan, vraagt een voorbereiding van de darm en enkele essentiële onderzoeken van jouw hart, bloed en longen. Deze laatste zijn van belang voor de dokter die je onder narcose zal brengen.

Enkele dagen voor de operatie zullen de verpleegkundigen en de arts de plaats van de stoma bepalen en er een opvangsysteem aanbrengen. Aan u om het comfort hiervan te beoordelen.
Volgende elementen dien je te beoordelen, je moet ook rekening houden met een eventuele gewichtstoename en de operatiewonde :

  • komt de plaat los ?
  • blijft de plaat intact en vlak?
  • Waar lopen de huidplooien?
  • Is de plaats niet te hinderlijk?
  • Zijn plaat en zakje makkelijk hanteerbaar voor je?

Darmvoorbereiding
De dag voor de ingreep krijgt je een darmvoorbereiding. Dit betekent dat je een aantal liters van een aangepaste oplossing zal moeten drinken. Het is belangrijk dat je elke fles zo snel mogelijk leegdrinkt. Als je kan één liter per twintig minuten. Zo wordt de darm grondig geledigd. Je moet drinken tot je ontlasting kan vergeleken worden met de kleur van een fles witte wijn. Deze voorbereiding is noodzakelijk omdat men bij de operatie de darm moet open maken en de darmen daarom zo zuiver mogelijk moeten zijn.

Huidvoorbereiding
De verpleegkundige zal voor de ingreep je huid komen voorbereiden, dit wil zeggen, scheren, ontvetten en ontsmetten. Het is aan te raden om jezelf goed te wassen of een bad te nemen.

De ochtend van de ingreep
Vanaf middernacht mag je niet meer eten, drinken en roken omwille van de verdoving die je zal krijgen. Indien gewenst, kun je tijdig gewekt worden om nog een douche of een bad te nemen. Daarna krijg je een thermometer om je temperatuur te nemen. De verpleegkundige zal je een operatiehemd en speciale kousen bezorgen. De kousen bevorderen de bloedsomloop tijdens en na de operatie. Vervolgens bezorgt zij je een kalmerend medicijn als voorbereiding op de verdoving.

Wat is een Bricker-operatie?
Een ziekte kan de werking van de blaas aantasten, zodat ze onvoldoende of niet werkt. In een aantal gevallen is een operatie nog de enige mogelijke behandeling. De arts zal beslissen welke ingreep voor jouw aandoening de beste is. Hij zal dit uiteraard met je bespreken.

De meest voorkomende ingreep is de Bricker-derivatie waarbij een operatief kunstmatige uitgang wordt gemaakt om de urine af te voeren. Dr. Bricker was een Amerikaans uroloog, die voor het eerst deze operatie uitgevoerd heeft. Daarom wordt deze operatietechniek een Bricker operatie genoemd.

Met behulp van een stuk dunne darm van 10 à 15 cm wordt een nieuwe uitgang (urostoma) gemaakt aan de rechterkant van het lichaam. De twee urineleiders worden hierop ingeplant en zorgen voor een ononderbroken afvloei van urine via het stoma. Meestal worden de blaas, de urinebuis en bij de man ook de prostaat tezelfdertijd verwijderd.

Reizen

Je mag onbeperkt reizen, mits je er maar voor zorgt dat je regelmatig in de gelegenheid bent jouw stoma goed te verzorgen. Als het water niet zuiver is gebruik dan flessenwater om je te verzorgen. Reis je met het vliegtuig zorg er dan voor dat je voldoende materiaal mee hebt in de handbagage. Reis je in warme streken bewaar dan je huidbeschermers koel, bv in een koeltas met enkele koelelementen, goed verpakt zodat er geen vocht aan het materiaal komt. Zorg dat je iets meer meeneemt dan je thuis in koelere omstandigheden zou gebruiken.

Beroep

Wanneer u zich na de operatie psychisch en fysisch stabiel voelt belet er niets je om jouw werk te hervatten, met als enige beperking dat langdurig of zwaar tillen niet meer mag. Ten opzichte van je collega's hoef je je niet geremd te voelen: zij zullen niets merken.

Tips

  • Gebruik matrasbeschermers om bij gebeurlijke ongelukjes je matras niet te beschadigen.
  • Beschermhoezen vervaardigd uit katoen absorberen de transpiratie en verhinderen het kleven van de opvangzakjes aan de huid.
  • Bij hevige transpiratie, zoals in de zomer, is het dragen van een beschermhoes aan te bevelen om huidirritatie te vermijden.
  • Afvalzakjes zijn ondoorzichtbaar, goed te sluiten en absoluut discreet.
  • Indien bij warm weer het erg moeilijk is je kleefzakje te verwijderen, pak dan een ijsblokje en wrijf het over het kleefvlak, hierdoor krimpen de moleculen samen, wordt de materie hard en gaat het verwijderen veel gemakkelijker.
  • Wat je niet mag doen, is zware lasten tillen. Gebruik ter ondersteuning van de buikspieren een gordel.